İskender Büyük

Bu flood bugüne kadar bu hesapta yazılan 4. flood olacak. Daha önce İdlip, IŞİD ve Fırat doğusundaki muhtemel senaryolar hakkında yazmıştım. O zamanki floodlar beklenen ilgiyi gördü, eminim bu da görecektir. Bugüne kadar uzman kişilerin görüşlerini almak, konunun...

...olgunlaştığını görmek, aktör ülkelerin iç ve dış dengelerini izlemek ve kapasitelerini tartmak için bekledim. Zira bunlar yapılmadan, çala kalem yazılan bir çok floodu gördük burada. Genelde edebiyat yapmak ve sağa sola istihbaratçı havası saçmak için yazılmış bir...

...yığın zırvalıktan oluşuyorlar. Bu floodda Doğu Akdeniz neden önemlidir, çevre ülkeler ve süper güçler neden enerji sahalarında birbirleriyle kavga ediyor, ülkelerin avantaj ve dezavantajları nelerdir gibi sorulara cevap bulacaksınız. Birçok parametreyi soğukkanlılıkla...

...ele alacak ve değerlendireceğim. En baştan uyarmak istiyorum, ne bu flood ne de bu hesap bazı milliyetçi hezeyanları tatmin etmek ya da edebiyat yapmak için vardır. Şoven ve gerici duygularınızın okşanmasını istiyorsanız takip etmeniz gereken ben değilim.

Hemen burada okumayı kesin ve engelleyin. Her şey hazır olduğuna göre artık başlayabiliriz, toplanın.

Doğu Akdeniz aslında uzun zamandır dünyanın gündeminde yoktu. Ne zaman ki Doğu Avrupa'da Rus ordusu saldırganlaştı ve Avrupa'nın Rus doğalgazına bağımlılığı tartışılıp yeni kaynaklar arayışına girildi, o zaman Doğu Akdeniz gündeme geldi. Zira Rusya dışında 741 milyonluk Avrupa...

...nüfusuna ve onun dev sanayiine doğalgaz sağlayacak bilinen bir kaynak yok. Doğu Akdeniz enerjisi bu yüzden önemli. Gaz ve petrolü işleyip Avrupa'ya taşımak, bu sayede Rus doğalgazına bağımlılığı azaltmak. Son yıllarda yapılan çalışmalarla da ayrıntılar netleşmeye başladı.

Petrol ve doğalgazın muhtemel yerleri, rezervlerin boyutu ve parasal açıdan karşılığı gibi konular yavaş yavaş netlik kazanıyor. Tek tek sondaj sahalarına bakmaya gerek yok, bunlar açık kaynaklarda var zaten. Ben daha çok konunun jeopolitik tarafına ve ülkelerin birbirlerine...

...karşı avantaj ve dezavantajlarına değinmek istiyorum. Tabii ki süper güçlerin rollerini de es geçmeyeceğim. Yapılan son araştırmalar, Doğu Akdeniz genelinde tespit edilen doğalgaz ve petrolün piyasa değerinin (bugünün fiyatları ile) 9 trilyon 197 milyar dolar olduğunu...

...söylüyor. Bu miktarda elbette hata payı olabilir, yapılacak yeni keşiflerle yükselebilir. Fakat bölgenin ekonomik önemini göstermesi açısından bu yaklaşık değerler bile çok önemli bir parametre. Zira bu kadar büyük bir pasta, bölge ülkelerinin birkaç neslini kurtarabilir.

Zenginlik bu kadar büyük olunca haliyle rekabet de şiddetli oluyor. Bölge ülkeleri mümkün olan en büyük payı kapmak ve diğerlerini saf dışı bırakmak için manevralar yapıp duruyorlar. Bazen bir araya geliyor, bazen birbirlerine karşı hareket ediyor, bazen birleşip tek ülkeye...

...karşı pozisyon alıyorlar. Genelde kendisine karşı birleşilen ve dışlanan ülke Türkiye oluyor tabii. İlerleyen dakikalarda değineceğim buna. Enerji kaynaklarının miktarı ve yerleri netleştikçe ittifaklar da belirgin hale gelmeye başladı. Doğu Akdeniz'de küçük veya büyük...

...bir tatbikatın olmadığı hafta neredeyse yok. İsrail, Güney Kıbrıs, Mısır ve Yunanistan bölgede tatbikat üstüne tatbikat yapıyor, hava ve deniz kuvvetlerinin eş güdümünü arttırmak için harıl harıl çalışıyorlar. Tatbikatların ana konusu yüzen hedeflerin imhası, düşman hava...

...savunmasının ve uçaklarının çalışamaz hale getirilmesi ve düşman donanmasının stratejik limanlarının imhası şeklinde. Tatbikat ayrıntılarına girmeye gerek yok, zaten genelde buraya atıyorum, herkes de görüyor. Tatbikatlardan ayrı olarak bölge ülkeleri arasında silah...

...alımları da ciddi şekilde artmış durumda. İsrail ordusu F-35 filosunu genişletiyor. Mısır ordusu Almanya'dan Meko sınıfı fırkateynler, Fransa'dan Mirage ve Rafale, Rusya'dan Su-35 uçakları, yine Rusya'dan Ka-52 ve ABD'den Apache helikopterleri aldı ya da almak için...

...görüşmelere devam ediyor. Yunanistan ise ABD'den Kiowa helikopterleri, Predator insansız hava araçları ve F-35 jetleri almak için görüşmeler yapıyor. Ayrıca envanterdeki S-300'lerin modernize edilmesi için Rusya ile de temastalar.

Tabii Türkiye de boş durmuyor. Sık sık 3 denizde tatbikat düzenliyor ve birliklerinin savaşa hazırlık seviyesini arttırıyor. Son dönemde çeşitli insansız hava araçlarının üretimine hız verilmesi, Atak helikopterlerinin daha ağır bir modelinin geliştirilmesi, Hisar tipi hava...

...savunma sistemlerinin test edilmesi ve yeni nesil Atmaca füzelerinin gemilere konuşlandırılmaya başlamasıyla Türkiye de ateş gücünü arttırdı. Bölgesel aktörlerin son dönemdeki silah alımları ve manevralarını inceledikten sonra artık tek tek ülkeleri ele almaya başlayabiliriz.

Envanterinde bulunan Lora füzeleri gemilerden ateşlenme özelliği sayesinde Kıbrıs'taki Türk üslerini ve Akdeniz limanlarını kolaylıkla vurabilir. Türkiye'nin buraları savunacak bir hava savunma gücü de henüz yok. 6.500 kilometreye atış yapabilen Jerico füzeleri ise Türkiye'nin...

...bütün stratejik tesislerini ve ülkenin atar damarlarını haritadan silebilecek güçte. Türkiye'nin uzun menzilli hava savunma sistemine sahip olmayışı, topraklarını İsrail füzelerinin saldırısına açık hale getiriyor. İsrail Hava Kuvvetleri de bölgenin en güçlüsü. Doğu...

...Akdeniz'de 5. nesil savaş uçağı (F-35) sadece İsrail'de var ve bu sayede herhangi bir çatışma durumunda düşman hava savunmasını çok daha kolay alt etme imkanına sahipler. F-35 filosunun sürekli genişlemesi ve sahip oldukları uzun menzilli seyir füzeleri de Türkiye için...

...büyük tehdit. Türk Hava Kuvvetleri'nin mevcut şartlarda İsrail Hava Kuvvetleri'ne karşı galibiyet şansı yok. İsrail bu üstünlüğünü herkesten önce elde ettiği F-35 uçaklarına borçlu. Nicelik olarak İsrail deniz kuvvetleri pek güçlü olmasa da nitelik olarak iyi durumdalar.

Özellikle gemilerden ateşlenebilen Barak-8 hava savunma füzeleri ile İsrail donanması anakaradan uzakta olsa bile seyyar bir hava savunma ağına sahip. Bu sayede Doğu Akdeniz'de düşman uçaklarının uçuşunu büyük oranda engelleyecek kabiliyete sahipler ki Türkiye bundan yoksun.

Kara kuvvetlerini değerlendirmeye gerek yok. Çünkü Doğu Akdeniz için yaşanacak olası bir çatışma -belki birkaç küçük çıkarma hariç- kara kuvvetlerini içermeyeceği için boşuna lafı uzatmayalım. Türkiye diğerlerinden çok daha güçlü olduğu kara kuvvetleri avantajından da bu...

...yüzden mahrum. Güçlü yönleri olduğu kadar İsrail'in zayıf yönleri de var elbette. Türkiye elindeki askerî güçle İsrail'e ciddi bir vuruş yapma şansına sahip olmasa da akıllı bir dış politika izleyerek İsrail'in bölgede elini kolunu bağlayabilir. Çünkü İsrail'in başına...

...sarıldığı takdirde onu hareket edemeyecek hale getirecek potansiyel belalar mevcut. Örneğin Filistin... Geçmiş dönemde İsrail kurduğu muazzam üstünlükle Gazze'yi dilediği gibi bombalayıp Filistinliler'i istediği gibi öldürüyor, Filistin'in karşılık olarak ateşlediği ilkel...

...roketleri de hava savunması rahatlıkla engelliyordu. Bugün bu durum değişti. Filistinliler çok daha etkili ve uzun menzilli roketlere sahipler. Salvo halinde ateşlendiği takdirde bunlar İsrail hava savunmasını felç edebilir ki bunun örneklerini geçmiş çatışmalarda gördük.

İran'ın Gazze'ye yaptığı muazzam yardımlar sayesinde, Filistinliler'in ateş gücü İsrail için beka sorunu haline gelmiş durumda. Ülke toprakları küçük olduğu için de ateşlenen her roketin önemli bir yere düşüp kayba neden olma riski var.

İsrail hava savunması bu roketleri eskisi gibi kolaylıkla engelleyemiyor. Başarılı önleme oranı %25'lere kadar gerilemiş durumda. Sürekli olarak ateşlenen hava savunma füzelerinin maliyeti üst üste bindiğinde İsrail ekonomisini felç edebilir. Türkiye eğer Doğu Akdeniz...